Twórcy atomizmu uważali podobnie, jak Parmenides, że byt jest niezmienny. Zaprzeczali jednak możliwości kłócenia się teorii bytu z zachodzącymi w świecie zjawiskami, dlatego też wnioski ich były zasadniczo różne od tych parmenidesowskich. Dla nauki bardzo ważny był postulat atomistów o zgodności teorii z doświadczeniem. Teoria odtąd miała być w nauce wyjaśniana przez zasady, a następnie weryfikowana przez doświadczenie. Był to wielki krok w historii zarówno filozofii, jak i nauki i dał później początek fizyce. Jak już podpowiada nazwa (atomiści) - w tej filozofii niezmiennymi, wiecznymi i najmniejszymi cząstkami tworzącymi ciała są atomy. Stanowiły odpowiednik żywiołów Empedoklesa oraz zarodków Anaksagorasa. W teorii atomistów krążą one bez przerwy w przyrodzie i zmieniając się miejscami, położeniem i ilością powodują ciągłą zmienność materii. Ważne w filozofii atomistycznej było to, że atomy nie różnił się jakościowo, wszystko zależało od ilości, położenia i porządku atomów. Istotną zasadą według której istnieje świat według atomistów jest ruch atomów - jest to jedyny przyczynek zmian zachodzących w przyrodzie. Ruch jest w atomach odwieczny, nie nadany przez jakąkolwiek siłę zewnętrzną.